เรามักจะหาเหตุผลล้านแปด เพื่อสนับสนุนการกระทำของเรา
ทำให้เรารู้สึกหลุดพ้นจากความทุกข์ทรมานบางอย่าง
จากการกระทำที่เราตั้งใจ หรือไม่ตั้งใจก็ตาม
มนุษย์อย่างเรามักจะหาข้อแก้ตัวเพื่อให้ตัวเองหลุดพ้นจากความผิดเสมอ

ผมคิดว่านิสัยพื้นฐานแบบนี้ทุกคนมี และเป็นแบบเดียวกัน
ในวินาทีที่เรากำลังลงมือทำอะไรบางอย่าง หรือทำบางสิ่งที่ผิดพลาดไปแล้ว
เรามักจะพยายามปลอบใจตัวเอง ด้วยการหลอกตัวเอง
หลอกให้เชื่อว่า "สิ่งที่เราทำลงไปนั้น เพราะเราไม่มีทางเลือก"

น่าแปลกที่เราคิดว่าตัวเองไม่มีทางเลือก
ไม่มีตัวเลือกอื่น ทั้งที่ก่อนจะตัดสินใจทำอะไรสักอย่าง เราก็เป็นคนเลือกเอง
เราเป็นคนตัดสินใจเลือก และทำสิ่งที่กำลังทำอยู่
ไม่ว่าจะเป็นอดีต ปัจจุบัน หรืออนาคต
ทุกอย่างล้วนแล้วเกิดขึ้นจากการกระทำ การตัดสินใจ และการเลือกของเราเอง

เค้าว่ากันว่าในโลกนี้มีมนุษย์อยู่หลายแบบ
แต่พอจะจำแนก แยกออกเป็นพวกใหญ่ๆ ได้อยู่สามแบบ
เมื่อได้กระทำเรื่องผิดพลาดลงไป
มนุษย์แบบแรก เกิดมาเพื่อโทษตัวเอง และจมลงไปกับมัน
มนุษย์แบบที่สองเกิดมาเพื่อโทษ และโยนความผิดให้คนอื่นเพื่อให้ตัวเองสบายใจ
มนุษย์แบบสุดท้าย เกิดมาเพื่อเป็นทั้งผู้ยอมรับ และพร้อมจะยอมแก้ไขเริ่มต้นใหม่

ผมไม่แน่ใจนักว่า บนโลกเรานี้มีมนุษย์แบบไหนอาศัยอยู่มากกว่ากัน
บางทีอาจจะมีอยู่ในสัดส่วนที่เท่ากัน หรือเกินเลยมาเล็กน้อย
แต่เชื่อเถอะ ผมว่าไม่ว่าเราจะเกิดมาเป็นคนแบบไหน เราสามารถเปลี่ยนได้

เราสามารถเลือกที่จะเป็น และเลือกที่จะเปลี่ยนได้เสมอ
เหมือนกับประโยคนึงในหนังเรื่องสไปเดอร์แมนว่าไว้ ผมยังจำมันได้ดี
"We always have a choice" เรายังมีตัวเลือกเสมอ
เราสามารถเลือกที่จะเป็น เลือกที่จะดี หรือเลวได้เสมอ

บางคนมีความเชื่อว่า ทุกอย่างล้วนแล้วขึ้นอยู่กับโชคชะตา
แต่ผมกลับมองเห็นมันต่างไป
ผมคิดว่าเรื่องราวทุกอย่างที่เกิดขึ้นในชีวิตเรา เรามีสิทธิ์และเป็นคนตัดสิน
ผมว่าสิ่งที่มนุษย์เราเรียกว่า "ชะตากรรม"
มันย่อมเกิดจากการกระทำของตัวเราเอง ในเมื่อชะตาเกิดจากกรรม
และ "กรรม" ก็คงหมายถึง "การกระทำ"

ผลที่ดี ย่อมเกิดจากเหตุที่ดี ผมเคยได้ยิน หรืออ่านเจอจากที่ไหนสักที่
ในเมื่อ เราต้องการผลที่ดี (มันคงหมายถึงอนาคต)
เราก็ต้องพยายามเพียรพยายามสร้างเหตุที่ดี (ปัจจุบัน)
เมื่อปัจจุบันเป็นเหตุ การกระทำในปัจจุบันจะสามารถส่งผลไปถึงอนาคต

หลายคนเฝ้าฝันถึงผลที่ดี แต่ไม่ได้ลงมือพยายามทำเหตุที่ดี
ผมว่ามันคงยากเหมือนกันที่เราจะได้เจอเรื่องดีดีในภายภาคหน้า 
ดังนั้นผมจึงคิดว่า ทุกอย่างบนโลกนี้ ล้วนเป็นเหตุเป็นผลต่อกันอยู่เสมอ

เหตุที่ดี จะนำพาเราสู่ผลที่ดีเสมอ
และก็เช่นกันเราสามารถเลือกที่จะเปลี่ยนจากเหตุที่ไม่ดี ไปสู่เหตุที่ดีได้
ในเมื่อชะตากรรม คือ ผลจากการเลือกกระทำของเราเอง
ต่อไปนี้เราคงไม่ต้องไปเที่ยวโทษใครๆ ถ้าชีวิตเรามันจะดีหรือร้าย
เพราะทุกอย่างล้วนแล้วแต่ขึ้นอยู่กับตัวเราทั้งนั้น